De pensioenbijdrage van een werknemer bereken je door het overeengekomen premiepercentage toe te passen op de pensioengrondslag: het brutosalaris min de franchise. Het exacte bedrag hangt af van de pensioenregeling die binnen de organisatie van toepassing is en de verdeling tussen werkgever en werknemer zoals vastgelegd in de cao of arbeidsovereenkomst. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over pensioenbijdragen, zodat je als HR-professional medewerkers helder kunt informeren.
Hoe wordt de pensioenpremie verdeeld tussen werkgever en werknemer?
De pensioenpremie wordt verdeeld op basis van de afspraken in de cao of pensioenregeling van de organisatie. In de meeste regelingen betaalt de werkgever het grootste deel van de totale premie, terwijl de werknemer een kleiner aandeel voor zijn of haar rekening neemt. Er is geen wettelijk vastgestelde verhouding: de verdeling verschilt per sector en per pensioenregeling.
In de praktijk zie je vaak een verdeling waarbij de werkgever twee derde van de totale premie betaalt en de werknemer een derde. Maar ook een 50/50-verdeling of een volledige werkgeversbijdrage komen voor. Wat altijd geldt: de werkgever is wettelijk verplicht om minimaal de helft van de totale premie te betalen. De bijdrage van de werknemer wordt ingehouden op het brutoloon en is daarmee fiscaal aftrekbaar.
Voor HR-professionals is het belangrijk om deze verdeling helder te communiceren. Medewerkers zien op hun loonstrook een bedrag dat wordt ingehouden, maar begrijpen lang niet altijd wat de werkgever daar bovenop betaalt. Dat gebrek aan pensioeninzicht leidt regelmatig tot misverstanden over de totale waarde van het arbeidsvoorwaardenpakket.
Wat is de pensioengrondslag en hoe bereken je die?
De pensioengrondslag is het deel van het salaris waarover pensioen wordt opgebouwd. Je berekent de pensioengrondslag door de franchise af te trekken van het pensioensalaris. De franchise is een drempelbedrag dat overeenkomt met een deel van de AOW-uitkering, omdat de AOW al een basisinkomen voor later vormt.
De berekening ziet er in de basis als volgt uit:
- Pensioensalaris: het vaste brutoloon, soms inclusief vaste toeslagen of vakantiegeld, afhankelijk van de regeling
- Franchise: een wettelijk gemaximeerd drempelbedrag dat jaarlijks wordt vastgesteld
- Pensioengrondslag: pensioensalaris min franchise
Het pensioensalaris en de franchise zijn dus beide bepalend voor de uiteindelijke pensioengrondslag. Hoe hoger de franchise, hoe lager de grondslag en dus hoe minder pensioen er wordt opgebouwd. Medewerkers met een lager salaris merken dit effect sterker, omdat de franchise een groter deel van hun loon beslaat. Meer achtergrond over hoe pensioenregelingen zijn opgebouwd vind je op de pagina over pensioenregelingen.
Heeft u vragen over pensioen?Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek met onze specialisten. |
Neem contact op |
Welk percentage van het salaris gaat naar pensioen?
Het premiepercentage dat naar pensioen gaat verschilt per pensioenregeling en wordt toegepast op de pensioengrondslag, niet op het volledige brutosalaris. In de meeste regelingen ligt het totale premiepercentage (werkgever en werknemer samen) tussen de 15% en 30% van de pensioengrondslag. Het werknemersdeel bedraagt doorgaans tussen de 4% en 10%.
Omdat het percentage over de pensioengrondslag wordt berekend en niet over het volledige salaris, is het effectieve percentage ten opzichte van het totale brutoloon altijd lager. Dit is een veelvoorkomend misverstand bij medewerkers: zij zien een premiepercentage staan in hun arbeidsvoorwaarden, maar realiseren zich niet dat dit percentage alleen geldt over het salaris boven de franchise.
Ter illustratie: een medewerker met een brutosalaris van 40.000 euro en een franchise van 17.000 euro heeft een pensioengrondslag van 23.000 euro. Bij een werknemersbijdrage van 6% betaalt die medewerker 1.380 euro per jaar aan pensioenpremie, wat neerkomt op ruim 115 euro per maand.
Hoe bereken je de pensioenbijdrage stap voor stap?
De pensioenbijdrage van een werknemer bereken je in een paar concrete stappen. Door dit proces systematisch te doorlopen, kom je altijd tot het juiste bedrag en kun je het ook helder uitleggen aan medewerkers.
- Bepaal het pensioensalaris: kijk in de pensioenregeling welke looncomponenten meetellen (vast salaris, vakantiegeld, vaste toeslagen).
- Trek de franchise af: gebruik de actuele franchisewaarde uit de pensioenregeling of het pensioenreglement van het pensioenfonds.
- Bereken de pensioengrondslag: pensioensalaris min franchise geeft de grondslag.
- Pas het premiepercentage toe: vermenigvuldig de pensioengrondslag met het percentage dat voor de werknemer geldt.
- Splits de premie: controleer de verdeling tussen werkgever en werknemer zoals vastgelegd in de regeling.
Het resultaat is de jaarlijkse pensioenbijdrage van de werknemer. Deel dit door 12 voor het maandbedrag dat op de loonstrook wordt ingehouden. Houd er rekening mee dat de franchise en het premiepercentage jaarlijks kunnen wijzigen, dus controleer aan het begin van elk jaar de actuele waarden in het pensioenreglement.
Wat verandert er aan de pensioenbijdrage door de Wet toekomst pensioenen?
Door de Wet toekomst pensioenen (Wtp) schakelen pensioenfondsen over van een uitkeringsovereenkomst naar een premieovereenkomst. Dit betekent dat voortaan een vaste premie wordt ingelegd in plaats van een gegarandeerde uitkering. De hoogte van de uiteindelijke uitkering is daarmee afhankelijk van de beleggingsresultaten en is niet langer gegarandeerd.
Voor de berekening van de pensioenbijdrage verandert er in de kern niet veel: de premie wordt nog steeds berekend over de pensioengrondslag. Wat wel verandert, is de manier waarop medewerkers hun pensioenopbouw ervaren. Waar vroeger een vaste aanspraak werd opgebouwd, zien medewerkers nu een persoonlijk pensioenvermogen dat fluctueert. Dit vraagt om meer en betere pensioencommunicatie vanuit werkgevers en HR-teams.
De transitie naar het nieuwe stelsel verloopt voor de meeste fondsen gefaseerd. HR-professionals doen er goed aan om medewerkers tijdig te informeren over wat deze overgang voor hun persoonlijke situatie betekent, zeker voor medewerkers die dicht bij hun pensioenleeftijd zitten. Heldere pensioenvoorlichting is daarin geen luxe, maar een noodzaak.
Hoe leg je de pensioenbijdrage begrijpelijk uit aan medewerkers?
De pensioenbijdrage begrijpelijk uitleggen aan medewerkers lukt het beste door abstracte percentages om te zetten naar concrete eurobedragen en door de rekensom stap voor stap te laten zien. Medewerkers haken af bij jargon als “franchise” en “pensioengrondslag” als die termen niet direct worden vertaald naar hun eigen situatie.
Praktische tips voor heldere pensioenuitleg aan medewerkers:
- Gebruik altijd het persoonlijke salaris als startpunt, niet een fictief voorbeeldbedrag
- Laat zien wat de werkgever betaalt naast de eigen bijdrage, zodat medewerkers de totale waarde zien
- Vermijd afkortingen en vakjargon zonder uitleg
- Verbind de bijdrage aan een concreet toekomstperspectief: wat levert dit later op?
- Bied ruimte voor persoonlijke vragen, want pensioen is voor iedereen anders
Groepssessies en schriftelijke informatie helpen, maar ze bereiken lang niet iedereen even goed. Medewerkers die worstelen met financiële begrippen of die in een specifieke levenssituatie zitten, hebben baat bij een persoonlijk gesprek waarin hun eigen cijfers centraal staan.
Hoe wij helpen met pensioenbegeleiding voor medewerkers
Wij ondersteunen HR-professionals bij het bieden van helder pensioeninzicht aan medewerkers, zonder verkoopdoeleinden en volledig onafhankelijk. We verkopen geen producten en geven geen advies: we bieden puur inzicht, zodat medewerkers hun eigen keuzes kunnen maken op basis van feiten.
Wat wij doen in onze individuele interventies:
- Persoonlijke, vertrouwelijke gesprekken op maat van de medewerker en de organisatiecontext
- Heldere uitleg over pensioenbijdragen, pensioengrondslag en wat iemand later kan verwachten
- Inzicht in keuzes zoals deeltijdwerken, eerder stoppen of doorwerken, zonder druk of commercieel belang
- Een vaste adviseur per medewerker, beschikbaar fysiek of via videocall
- Afstemming met HR over de aanpak, waarbij de uitvoering volledig bij ons ligt
HR-teams die willen dat medewerkers écht begrijpen wat hun pensioenbijdrage inhoudt en wat dat betekent voor hun toekomst, kunnen bij ons terecht voor onafhankelijke pensioenbegeleiding. Neem contact op en ontdek hoe we jouw organisatie kunnen ondersteunen.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er met de pensioenbijdrage als een medewerker in deeltijd werkt?
Bij deeltijdwerk wordt het pensioensalaris berekend op basis van het daadwerkelijk verdiende loon, maar de franchise blijft in de meeste regelingen hetzelfde als bij een voltijddienstverband. Dit betekent dat de pensioengrondslag voor deeltijdwerkers relatief lager uitvalt, omdat de franchise een groter deel van het salaris beslaat. Voor medewerkers die structureel in deeltijd werken, is het daarom extra waardevol om inzicht te krijgen in wat dit op lange termijn betekent voor hun pensioenopbouw.
Kan een medewerker zelf extra pensioenpremie inleggen bovenop de verplichte bijdrage?
Ja, veel pensioenregelingen bieden de mogelijkheid tot vrijwillige extra stortingen, ook wel aanvullende pensioenopbouw of netto pensioen genoemd. Daarnaast kan een medewerker buiten de pensioenregeling om gebruikmaken van fiscale mogelijkheden zoals de jaarruimte en reserveringsruimte om extra te sparen voor later via een lijfrente. Het is verstandig om medewerkers hierop te wijzen, zeker als zij een pensioenkloof verwachten door deeltijdwerk, een carrièreonderbreking of een late start met pensioenopbouw.
Wat als een medewerker van werkgever wisselt — wat gebeurt er dan met de opgebouwde pensioenbijdragen?
Het opgebouwde pensioen blijft staan bij het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar van de vorige werkgever, ook na uitdiensttreding. De medewerker bouwt vervolgens bij de nieuwe werkgever pensioen op via de daar geldende regeling, die een ander premiepercentage, andere franchise of een ander pensioenfonds kan hebben. Via het Pensioenregister op mijnpensioenoverzicht.nl kan elke medewerker een overzicht opvragen van alle opgebouwde pensioenaanspraken bij verschillende werkgevers.
Hoe vaak wijzigt de franchise en hoe blijf ik als HR-professional op de hoogte van de actuele waarden?
De franchise wordt doorgaans jaarlijks aangepast, vaak per 1 januari, op basis van de ontwikkeling van de AOW-uitkering en wettelijke maxima. De actuele franchisewaarde staat vermeld in het pensioenreglement van het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar waarmee de organisatie samenwerkt. Als HR-professional is het raadzaam om aan het begin van elk jaar het bijgewerkte pensioenreglement te raadplegen en salarissystemen tijdig bij te werken om correcte inhoudingen te garanderen.
Wat is een veelgemaakte fout bij het communiceren over pensioenbijdragen aan medewerkers?
Een veelgemaakte fout is het communiceren van het premiepercentage zonder daarbij te vermelden dat dit percentage over de pensioengrondslag wordt berekend en niet over het volledige brutosalaris. Medewerkers denken dan dat zij een hoger of lager bedrag inhouden dan in werkelijkheid het geval is, wat leidt tot verwarring en wantrouwen. Concreter communiceren — dus altijd vertalen naar eurobedragen op basis van het persoonlijke salaris — voorkomt dit misverstand en vergroot het vertrouwen in de arbeidsvoorwaarden.
Zijn pensioenbijdragen van de werknemer belastingvrij?
Ja, de pensioenpremie die op het brutoloon van de werknemer wordt ingehouden, is fiscaal aftrekbaar: de werknemer betaalt geen loonbelasting over dit deel van het loon. Dit maakt de netto impact van de pensioenbijdrage lager dan het bruto inhoudingsbedrag doet vermoeden. Het is nuttig om medewerkers dit expliciet uit te leggen, zodat zij begrijpen dat de daadwerkelijke kosten voor hen netto een stuk lager liggen dan het bedrag dat op de loonstrook zichtbaar is.
Hoe ga ik om met medewerkers die de pensioenbijdrage als te hoog ervaren en liever netto meer salaris willen?
Dit is een veelvoorkomend gesprek op de werkvloer, zeker bij jongere medewerkers die pensioen als ver weg ervaren. Het helpt om de totale waarde van de pensioenregeling inzichtelijk te maken: de werkgeversbijdrage is een vorm van uitgesteld loon die de medewerker anders volledig misloopt. Tegelijkertijd is het zinvol om medewerkers te wijzen op de fiscale voordelen en de langetermijnzekerheid die pensioenopbouw biedt — een onafhankelijk pensioengesprek kan hierin het verschil maken door het persoonlijke perspectief centraal te stellen.
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.