Ja, als werknemer kun je zelf extra pensioen opbouwen bovenop wat je via je werkgever opbouwt. De meest gebruikte manieren zijn een lijfrenterekening of lijfrenteverzekering, of bijstorten bij je eigen pensioenfonds als dat mogelijk is. Hoeveel fiscaal voordeel je daarbij hebt, hangt af van je zogenaamde jaarruimte.
Voor HR-professionals is dit een relevant thema: medewerkers die onvoldoende pensioen opbouwen, kunnen later voor financiële verrassingen komen te staan. Inzicht in de mogelijkheden helpt hen tijdig de juiste keuzes te maken. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over extra pensioenopbouw, van de basisopbouw via de werkgever tot de rol die jij als werkgever kunt spelen.
Hoeveel pensioen bouw je op via je werkgever?
Via je werkgever bouw je pensioen op in de tweede pijler van het Nederlandse pensioenstelsel. Hoeveel dat precies is, verschilt per pensioenregeling en per pensioenfonds of verzekeraar. In de meeste regelingen bouw je jaarlijks een percentage op van je pensioengrondslag, dat is je salaris minus de zogenaamde franchise.
De franchise is het deel van je salaris waarover je geen pensioen opbouwt, omdat de AOW daarvoor geacht wordt te compenseren. In 2026 ligt deze franchise voor de meeste regelingen rond de 17.000 euro. Over het bedrag daarboven bouw je pensioen op, doorgaans tussen de 1,5% en 2% per jaar, afhankelijk van de regeling.
Dat betekent dat medewerkers die deeltijd werken, een lager salaris hebben, of een groot deel van hun carrière buiten een pensioenregeling hebben gewerkt, aan het einde van de rit minder pensioen hebben opgebouwd dan verwacht. Juist voor die groep is het zinvol om te weten welke aanvullende mogelijkheden er zijn.
Wat zijn de mogelijkheden om zelf extra pensioen op te bouwen?
Werknemers kunnen zelf extra pensioen opbouwen via drie hoofdroutes: een lijfrenterekening of lijfrenteverzekering, bijstorten bij het eigen pensioenfonds (als de regeling dat toelaat), of sparen en beleggen in box 3. De eerste twee opties bieden fiscaal voordeel; de derde niet direct.
De meest toegankelijke optie is een lijfrenterekening bij een bank of een lijfrenteverzekering bij een verzekeraar. De inleg is fiscaal aftrekbaar binnen bepaalde grenzen, en het opgebouwde kapitaal wordt later uitbetaald als aanvullend inkomen. Sommige pensioenfondsen bieden medewerkers de mogelijkheid om vrijwillig extra in te leggen. Dit heet vrijwillige bijstorting of extra pensioeninkoop, maar dit is niet bij elk fonds mogelijk.
Daarnaast kunnen werknemers ook via box 3 sparen of beleggen voor later. Dit biedt meer flexibiliteit, maar geen belastingaftrek op de inleg. Het is geen pensioenproduct in strikte zin, maar wel een manier om vermogen op te bouwen voor de toekomst.
Heeft u vragen over pensioen?Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek met onze specialisten. |
Neem contact op |
Wat is het verschil tussen lijfrente en bijstorten bij het pensioenfonds?
Het belangrijkste verschil is waar het geld naartoe gaat en wie het beheert. Bij een lijfrente kiest de werknemer zelf een bank of verzekeraar en heeft hij of zij meer invloed op de inleg en het product. Bijstorten bij het pensioenfonds betekent dat het extra geld binnen de bestaande pensioenregeling van de werkgever wordt ingebracht.
- Lijfrente: Flexibel, zelf te kiezen aanbieder, inleg is fiscaal aftrekbaar binnen de jaarruimte, uitkering is belast als inkomen
- Bijstorten bij pensioenfonds: Alleen mogelijk als het fonds dit toestaat, valt onder de collectieve regeling, doorgaans minder keuzevrijheid in de opbouwvorm
- Fiscale behandeling: Beide opties vallen onder dezelfde fiscale regels voor lijfrente en pensioen, maar de uitvoering verschilt
Voor medewerkers die al tevreden zijn met hun pensioenfonds en daar vertrouwen in hebben, kan bijstorten een logische keuze zijn. Wie meer vrijheid wil in de keuze van aanbieder of opbouwvorm, kiest eerder voor een lijfrente. Welke optie het beste past, hangt af van de persoonlijke situatie en de mogelijkheden binnen de pensioenregeling van de werkgever.
Hoeveel mag je fiscaal aftrekbaar extra pensioen opbouwen?
Hoeveel je fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor extra pensioenopbouw, wordt bepaald door de jaarruimte. Dit is een berekening op basis van je inkomen en de pensioenopbouw die je al via je werkgever hebt. Hoe meer pensioen je al opbouwt, hoe kleiner je jaarruimte.
De jaarruimteberekening werkt als volgt: je neemt een percentage van je inkomen (in 2026 is dat 30% van het inkomen tot een bepaald maximum) en trekt daar de al opgebouwde pensioenrechten van af. Het resterende bedrag is wat je fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor lijfrente of extra pensioen.
Heb je in voorgaande jaren je jaarruimte niet volledig benut, dan kun je dat onder voorwaarden alsnog inhalen via de zogenaamde reserveringsruimte. Dit geldt voor de afgelopen tien jaar. Voor medewerkers die een periode minder of niet hebben gewerkt, of die laat zijn begonnen met pensioenopbouw, kan dit een interessante mogelijkheid zijn.
Wanneer is extra pensioen opbouwen het meest zinvol?
Extra pensioen opbouwen is het meest zinvol wanneer er een aantoonbaar pensioentekort is, er voldoende jaarruimte beschikbaar is, en de medewerker nog genoeg jaren heeft om de inleg te laten renderen. Hoe eerder iemand begint, hoe meer tijd het kapitaal heeft om te groeien.
Concrete situaties waarin extra opbouw extra relevant is:
- Medewerkers die een periode in deeltijd hebben gewerkt en daardoor minder pensioen hebben opgebouwd
- Medewerkers die later zijn begonnen met werken of een carrièreswitch hebben gemaakt
- Medewerkers die eerder willen stoppen met werken en daarvoor een financiële buffer nodig hebben
- Zelfstandigen die een periode als zzp’er hebben gewerkt zonder pensioenopbouw
- Medewerkers met een hoger salaris waarbij de pensioenopbouw via de werkgever relatief laag uitvalt ten opzichte van het gewenste inkomen later
Inzicht in de eigen pensioensituatie is de eerste stap. Veel medewerkers weten niet precies wat ze later kunnen verwachten. Dat maakt het lastig om een bewuste keuze te maken over wel of niet bijsparen.
Welke rol kan de werkgever spelen bij extra pensioenopbouw?
Als werkgever heb je geen directe rol in de keuzes die medewerkers maken rondom extra pensioenopbouw, maar je kunt wel de randvoorwaarden creëren waarbinnen medewerkers geïnformeerde keuzes kunnen maken. Dat begint bij goede pensioenvoorlichting en toegankelijke pensioencommunicatie.
Wat werkgevers in de praktijk kunnen doen:
- Zorgen voor heldere pensioenuitleg aan medewerkers, zodat zij weten wat ze via de werkgever opbouwen
- Ruimte bieden voor gesprekken over financiële situatie en toekomstperspectief
- Medewerkers attenderen op de mogelijkheid van een jaarruimteberekening en aanvullende opties
- Onafhankelijke pensioenbegeleiding faciliteren, zodat medewerkers persoonlijk inzicht krijgen zonder commerciële druk
HR-professionals spelen hierin een sleutelrol. Door pensioeninzicht te integreren in het bredere beleid rondom duurzame inzetbaarheid, help je medewerkers grip te krijgen op hun financiële toekomst. Dat heeft ook een positief effect op werkgeluk, mobiliteit en de bereidheid om bewuste loopbaankeuzes te maken.
Hoe Comminz helpt bij pensioeninzicht voor medewerkers
Wij bij Comminz bieden persoonlijke, vertrouwelijke gesprekken aan waarin medewerkers helder inzicht krijgen in hun pensioensituatie en financiële toekomst. Geen verkooppraatjes, geen producten, puur inzicht zodat medewerkers zelf weloverwogen keuzes kunnen maken.
Wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen:
- Individuele gesprekken met medewerkers over hun pensioenopbouw, jaarruimte en financiële situatie
- Heldere pensioencommunicatie in begrijpelijke taal, afgestemd op de context van jouw organisatie
- Onafhankelijke begeleiding zonder commercieel belang, we verkopen geen producten
- Vaste adviseur per medewerker voor consistente en vertrouwde ondersteuning
- Gesprekken fysiek of via videocall, afgestemd op de wensen van de medewerker
Als HR-professional wil je dat medewerkers rust in hun hoofd hebben en overzicht op papier. Wij nemen de uitvoering op ons, zodat jij je kunt richten op beleid en strategie. Benieuwd wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Kan mijn werkgever mij verplichten om extra pensioen op te bouwen?
Nee, extra pensioenopbouw buiten de verplichte werkgeversregeling is altijd een vrijwillige keuze van de werknemer zelf. De werkgever kan wel aanvullende regelingen aanbieden, zoals een netto pensioenregeling of de mogelijkheid tot vrijwillige bijstorting bij het pensioenfonds, maar de werknemer beslist zelf of hij of zij daarvan gebruik maakt. Als HR-professional kun je medewerkers wel actief informeren en stimuleren, maar de beslissing ligt altijd bij de medewerker.
Hoe bereken ik mijn jaarruimte en waar vind ik de benodigde gegevens?
Je jaarruimte bereken je op basis van je inkomen uit het voorgaande jaar en de pensioenaangroei die je via je werkgever hebt opgebouwd. De pensioenaangroei vind je op je jaaropgave of in de jaarlijkse opgave van je pensioenfonds. Op de website van de Belastingdienst staat een rekenhulp waarmee je de berekening stap voor stap kunt doorlopen. Twijfel je over de uitkomst of wil je zeker weten dat je het maximale fiscale voordeel benut? Dan is een gesprek met een onafhankelijk pensioenadviseur aan te raden.
Wat gebeurt er met mijn lijfrente als ik van baan wissel of werkloos word?
Een lijfrenterekening of lijfrenteverzekering is een persoonlijk product dat volledig op jouw naam staat en dus losstaat van je werkgever. Bij een baanwisseling of periode van werkloosheid blijft het opgebouwde kapitaal gewoon staan en kun je, als je dat wilt en de ruimte hebt, gewoon blijven inleggen. Je bent nooit verplicht om periodiek in te leggen; de meeste lijfrenterekeningen bieden de flexibiliteit om naar eigen inzicht te storten.
Is extra pensioen opbouwen ook zinvol als ik nog maar tien jaar tot mijn pensioendatum heb?
Ja, ook met tien jaar te gaan kan extra opbouw nog zinvol zijn, al is het effect van rendement op rendement kleiner dan bij een langere horizon. Vooral als je nog onbenutte reserveringsruimte hebt uit de afgelopen tien jaar, kun je in één keer een aanzienlijk bedrag fiscaal aftrekbaar inleggen. Bovendien geldt dat elke euro die je nu fiscaal voordelig inlegt, later bijdraagt aan een hoger aanvullend inkomen. Laat je in dit geval goed adviseren over de meest geschikte opbouwvorm en het moment van uitkeren.
Wat is een veelgemaakte fout bij het zelf extra pensioen opbouwen?
Een veelgemaakte fout is te lang wachten met het in kaart brengen van de eigen pensioensituatie, waardoor medewerkers pas laat ontdekken dat er een aanzienlijk pensioentekort is. Een andere veelvoorkomende misser is het niet benutten van de reserveringsruimte, terwijl er over de afgelopen tien jaar wel ruimte beschikbaar was. Daarnaast kiezen sommige mensen voor een lijfrenteproduct zonder goed te vergelijken op kosten en voorwaarden, wat op de lange termijn een significant verschil kan maken in het eindkapitaal.
Kan ik als werkgever een bijdrage leveren aan de lijfrente van mijn medewerkers?
Ja, dat is in principe mogelijk, maar het is fiscaal en juridisch complex. Een werkgeversbijdrage aan een privé-lijfrente van een werknemer wordt doorgaans gezien als loon en is daarmee belast. Een fiscaal vriendelijkere route is om de pensioenregeling zelf te verbeteren, bijvoorbeeld door de werkgeversbijdrage te verhogen of een netto pensioenregeling toe te voegen voor medewerkers boven de fiscale pensioengrens. Laat je als werkgever goed adviseren over de mogelijkheden binnen de geldende wet- en regelgeving.
Hoe weet een medewerker of hij of zij genoeg pensioen opbouwt voor later?
Een goed startpunt is Mijnpensioenoverzicht.nl, waar medewerkers een totaaloverzicht vinden van hun opgebouwde AOW, werkgeverspensioen en eventuele andere pensioenrechten. Door dit te vergelijken met het gewenste inkomen na pensionering, wordt snel duidelijk of er een tekort is. Veel medewerkers schrikken van het verschil tussen verwacht en daadwerkelijk pensioen, wat precies de reden is waarom tijdig inzicht zo waardevol is. Een onafhankelijk pensioengesprek kan helpen om dit overzicht te vertalen naar concrete vervolgstappen.
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.