Grote groep pensioenfondsen over naar het nieuwe stelsel

De overgang lijkt soepel te verlopen. Maar hoe wordt hierover gecommuniceerd en gaat de gemiddelde deelnemer dit begrijpen?

De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel is begonnen. Begin 2026 zijn de eerste grote pensioenfondsen overgestapt. Voor veel deelnemers lijkt het goed nieuws. Maar wat betekent deze verandering eigenlijk voor hun pensioen en begrijpen deelnemers straks nog hoe hun pensioen werkt?

De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel
Wat betekent dit voor pensioen en communicatie?

Per 1 januari 2026 zijn de eerste grote stappen gezet in de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. In totaal zijn inmiddels ongeveer dertig pensioenfondsen ingevaren naar de nieuwe regels van de Wet toekomst pensioenen (Wtp).

Daaronder bevinden zich ook grote fondsen voor sectoren zoals zorg en bouw. Samen vertegenwoordigen deze fondsen ongeveer een derde van het totale vermogen in de Nederlandse pensioensector.

Voor veel deelnemers begint het nieuwe pensioenstelsel voorlopig met positief nieuws. Door de financiële positie van pensioenfondsen en de manier waarop reserves zijn verdeeld, zien veel gepensioneerden hun pensioen stijgen.

Wat verandert er wanneer pensioenfondsen overstappen naar het nieuwe stelsel?

Wanneer een pensioenfonds overstapt naar het nieuwe stelsel worden de bestaande pensioenrechten van deelnemers en gepensioneerden omgezet naar de nieuwe regels.

Dat betekent niet dat het opgebouwde pensioen verdwijnt. Het opgebouwde kapitaal blijft bestaan, maar de manier waarop pensioen wordt berekend verandert.

In het nieuwe stelsel staat een persoonlijk pensioenvermogen centraler. De uiteindelijke pensioenuitkering beweegt daardoor meer mee met economische ontwikkelingen en beleggingsresultaten dan in het oude systeem, dat meer gebaseerd was op collectieve garanties.

Waarom veel pensioenen juist nu stijgen

De overgang naar het nieuwe stelsel vond plaats in een relatief gunstige periode voor pensioenfondsen.

Het jaar 2025 was financieel sterk. Goede rendementen op beleggingen en een stijgende rente zorgden ervoor dat de dekkingsgraden van veel fondsen verbeterden. Hierdoor ontstond ruimte voor indexatie en voor het opbouwen van buffers richting het nieuwe stelsel.

Bij sommige pensioenfondsen werd bovendien een deel van de reserves verdeeld over de individuele pensioenvermogens van deelnemers. Dit wordt ook wel een invaarbonus genoemd.

Volgens berekeningen van pensioenadviseur AON gaat een grote groep gepensioneerden er hierdoor bij de overgang gemiddeld ongeveer 13 procent op vooruit. Voor ruim 1,5 miljoen gepensioneerden ligt de stijging naar verwachting ergens tussen de vijf en twintig procent.

Deze stijging hangt vooral samen met de herverdeling van reserves bij de overgang naar het nieuwe stelsel. In latere jaren zal die groei waarschijnlijk minder sterk zijn.

Na de overstap begint de echte uitdaging: communicatie naar deelnemers

Hoewel de eerste effecten positief lijken, begint nu een andere belangrijke fase van de pensioentransitie. De communicatie naar deelnemers.

Veel Nederlanders ontvangen in het eerste kwartaal van 2026 een brief van hun pensioenfonds met de zogenoemde transitie-effecten. Daarin staat wat de overgang naar het nieuwe stelsel betekent voor hun pensioen. Deelnemers verwachten hiermee duidelijkheid te krijgen.

De nieuwe pensioenoverzichten bevatten vaak uitgebreide informatie. Deelnemers zien bijvoorbeeld hoe hun pensioen eruit zou zien volgens het oude systeem en hoe het eruitziet volgens de nieuwe regels. Zodat ze kunnen vergelijken wat er verandert.

Maar daarmee ontstaat ook een nieuwe vraag.

De eerste beeldvorming van de nieuwe pensioenoverzichten laat zien dat er ‘heel veel’ informatie wordt gegeven. Maar wat wordt er eigenlijk met elkaar vergeleken en helpt het nieuwe pensioenoverzicht deelnemers om daadwerkelijk inzicht te krijgen in wat deze overgang voor hun pensioen betekent?

Begrijpen deelnemers straks nog hoe hun pensioen werkt?

Het Nederlandse pensioenstelsel verandert van een systeem met vaste uitkeringen naar een nieuw systeem waarin pensioenuitkeringen meer persoonsgebonden zullen fluctueren met markten en rendementen. Het vermogen om deze veranderingen begrijpelijk uit te leggen aan deelnemers is cruciaal voor draagvlak en vertrouwen.

De komende jaren zal daarom steeds duidelijker worden hoe belangrijk communicatie rondom pensioen wordt.

Medewerkers die richting de laatste fase van hun loopbaan gaan, krijgen te maken met meer keuzemogelijkheden. Denk aan eerder stoppen met werken, langer doorwerken of gedeeltelijk met pensioen gaan.

Om zulke keuzes te maken hebben mensen inzicht nodig in de financiële gevolgen. Niet alleen in hun pensioen, maar ook in hun bredere financiële toekomst.

Want uiteindelijk draait het nieuwe pensioenstelsel niet alleen om regels en systemen.

Het draait om mensen die begrijpen welke keuzes zij hebben en de ruimte voelen om regie te nemen over hun laatste jaren richting pensioen.

Meer in onze volgende nieuwsbrief!

In onze volgende nieuwsbrief gaan we daarom verder in op deze vraag: welke informatie helpt medewerkers daadwerkelijk om vertrouwen te krijgen in hun financiële toekomst binnen het nieuwe pensioenstelsel?